Malfermi la ĉefan menuon

Karlo la 5-a (Francio)

(Alidirektita el Karolo la 5-a (Francio))

Karlo la 5-a de Francio (n. la 21-an de januaro 1338 en Vincennes – m. la 16-an de septembro 1380 en Beauté-sur-Marne), kromnomita Karlo la Saĝa (franclingve Charles V le Sage) estis la reĝo de Francio ekde 1364 ĝis 1380. Lia reĝado kongruas kun la fino de la unua parto de la Centjara milito : li sukcese rekonkeris ĉiujn landojn perditajn de siaj antaŭuloj, restarigis la aŭtoritaton de la franca ŝtato kaj signife rekonstruis la reĝlandon.

Karlo la 5-a
Reĝo de Francio Arms of the Kingdom of France (Moderne).svg
Saint-Èvre - Charles V of France.jpg
Regado 1364–1380
Antaŭulo Johano la 2-a
Sekvanto Karlo la 6-a
Arms of the Kingdom of France (Moderne).svg
Persona informo
Naskiĝo 21-an de januaro 1338 (1338-01-21)
en Vincennes
Morto 16-an de septembro 1380 (1380-09-16) (42-jara)
en Parizo
Mortokialo infekta malsano [#]
Tombo Baziliko de Saint-Denis [#]
Religio kristanismo [#]
Ŝtataneco Francio [#]
Lingvoj franca lingvo [#]
Familio
Dinastio Dinastio de Valois [#]
Patro Johano la 2-a de Francio [#]
Patrino Jutta (Bonna) de Bohemio [#]
Gefratoj Isabella, Countess of Vertus • Joan of Valois, Queen of Navarre • Marie of Valois, Duchess of Bar • Filipo la 2-a de Burgonjo • John, Duke of Berry • Louis I [#]
Edzino Johana de Burbono [#]
Idoj Karlo la 6-a de FrancioLudoviko de Valois • Catherine of Valois, Countess of Montpensier • Marie of Valois • Isabelle of Valois • Oudard d'Attainville • Jean de France [#]
Parencoj Karolo la 4-a [#]
Profesio
Okupo monarko [#]
[#] Fonto: Vikidatumoj
Information icon.svg
vdr
Karel V van Frankrijk.jpg

Lia patro kaj antaŭulo, Johano la 2-a la Bona, estis venkita de la angloj kaj fariĝis ostaĝo en Londono. Kiel dauphin de enkarcerigita reĝo, li provis reformi la francan monarkion, sed malsukcesis pro la ambicioj de Karlo de Navaro kaj pro la kontraŭagado de Étienne Marcel. Karlo estis oficiale kronita en 1364, kaj interalie daŭrigis la efikan monpolitikon iniciatitan de la konsilistoj de sia patro. La reĝado de Karlo estas ofte komparita kun tiu de Sankta Ludoviko, kiel ekzemploj de sukcesaj mezepokaj reĝadoj.

Li kreis seninterrompan francan armeon, kiun li financis per novaj impostoj. Kune kun la armeoj de siaj fratoj, li plurfoje venkis Anglion. Li plie soligis Anglion diplomatie, kiam li aliancis sin al la gaskonjaj vasaloj antaŭe favoraj al la angloj. La reĝo cetere kuraĝigis la naskiĝon de franca naciismo, kaj prezentis la anglojn kiel invadintojn.

La reĝado de Karlo estis finfine markita de la granda okcidenta skismo, kiun li ne povis – aŭ volis – malhelpi.

Vidu ankaŭRedakti