Malfermi la ĉefan menuon

Blaise Pascal

franca matematikisto, fizikisto, kaj filozofo

Blaise PASCAL [blez pasKAL], PIV-e Paskalo, (naskiĝis la 19-an de junio 1623 en Clermont-Ferrand, mortis la 19-an de aŭgusto 1662 en Parizo) estis franca sciencisto. Li okupiĝis precipe pri filozofio, fiziko kaj matematiko.

Blaise Pascal
franca sciencisto
franca sciencisto
Persona informo
Aliaj nomoj Louis de Montalte • Amos Dettonville
Naskiĝo 19-an de junio 1623 (1623-06-19)
en Clermont-Ferrand
Morto 19-an de aŭgusto 1662 (1662-08-19) (39-jara)
en Parizo
Mortokialo malsano
Tombo Saint-Étienne-du-Mont
Lingvoj latina lingvofranca lingvo
Ŝtataneco Reĝlando Francio
Subskribo Blaise Pascal
Familio
Patro Étienne Pascal
Frat(in)oj Jacqueline Pascal • Gilberte Périer
Edz(in)o
Profesio
Profesio matematikisto • filozofo • teologo • fizikistoverkisto • French moralist • statistikisto
Verkoj Pensées
Lettres provinciales
Information icon.svg
vdr

Paskalo korespondis kun Marin Mersenne kaj tiel havis kontakton interalie al Toriĉelo, kiu inventis hidrargan barometron. Per tia barometro Paskalo mezuris la aerpremon en diversaj altoj kaj pruvis, ke ĝi malkreskas kun kreskanta alto. Oni honore al li nomis la SI-unuon de premo paskalo. (Alia prem-unuo nomita laŭ Toriĉelo ne plu estas multe uzata.)

Paskalo okupiĝis ankaŭ pri statistiko kaj matematiko kaj inventis kalkulilon, kiu kapablis adicii kaj subtrahi kun pluraj dekumaj pozicioj.

Kiel filozofo Paskalo multe okupiĝis pri teologio, precipe, post kiam li saviĝis el danĝera akcidento. Ĉar li estis porulo de Jansenismo, li verkis humuran verkon "la provincaj leteroj" kie li ridigas la kontraŭ-jansenismajn. Li planis grandan verkon, kiu estontis iu apologio al la kristana religio, sed mortis antaŭ plenumi tion. Post lia morto oni publikigis la notojn, faritaj el mallongaj pensoj, pli ellaboritaj tekstoj, ankaŭ ege densaj labornotoj, notoj kaj planoj, sub la nomo "pensoj" de Paskalo. Tiuj pensoj iĝis plej legita kaj fama verko deposte.

Li reuzis argumenton por la kredo je Dio, la "veton de Paskalo", kiu diras: Se oni kredas je Dio kaj li ne ekzistas, oni perdas nenion; se oni ne kredas je Dio kaj li ekzistas, oni perdas ĉion; do oni kredu.

En EsperantoRedakti

Vidu ankaŭRedakti