Malfermi la ĉefan menuon

Eliza ORZESZKOWA (ankaŭ nomita ORZESZKO; naskita PAWLOWSKA la 6-an de junio 1841 en Milkowszczyzna; mortinta la 18-an de majo 1910 en Grodno) estis pola verkistino. En sia epoko ŝi estis tre konata. Ŝiajn verkojn traplektas la ideoj de la sensukcesa pola ribelo de 1863 kontraŭ Rusio, de sociaj justeco kaj egaleco, de persona libereco kaj de frateco de la homoj.

Eliza Orzeszkowa
Eliza Orzeszkowa.PNG
POL COA Korwin.svg
Persona informo
Naskonomo Eliza Korwin-Pawłowska [#]
Naskiĝo 6-an de junio 1841 (1841-06-06)
en Miĺkaŭščyna
Morto 18-an de majo 1910 (1910-05-18) (68-jara)
en Grodno
Mortokialo kardivaskulsistema malsano [#]
Tombo Parish cemetery in Grodno [#]
Lingvoj pola lingvo [#]
Ŝtataneco Rusia Imperio [#]
Subskribo Eliza Orzeszkowa
Familio
Dinastio Pawłowscy herbu Korwin [#]
Edz(in)o Stanisław Nahorski [#]
Profesio
Pseŭdonimo E. O. • Bąk (z Wa-Lit-No) • Li…ka • Gabriela Litwinka [#]
Profesio verkisto • eseisto • tradukisto [#]
Laborkampo eseoprozo [#]
Verkoj Nad Niemnem [#]
[#] Fonto: Vikidatumoj
Information icon.svg
vdr

Ŝi naskiĝis en nobela familio kaj edziniĝis en aĝo de 17 jaroj kun la bienulo Piotr Orzeszko. Oni senvalidigis la geedzecon post 11 jaroj kaj ŝi ekloĝis en Grodno. Ŝi edziniĝis denove en 1894, sed la dua edzo mortis post du jaroj.

En Esperantujo ŝi estas konata kiel la aŭtorino de Marta. La romanon esperantigis Ludwik Lejzer Zamenhof, kies traduko estis ankaŭ tradukita al la japana. Tial tiu romano estis vaste legata en japanaj lernejoj kiel eduka legaĵo.

En la jaro 1905 Eliza Orzeszkowa, Henryk Sienkiewicz kaj Lev Tolstoj estis nomumitaj kiel kandidatoj por la Nobelpremio pri literaturo. La premion ricevis Sienkiewicz.

VerkojRedakti

En 1878 aperis ŝia romano Meir Ezofowicz, en kiu ŝi vigle priskribis la vivon de judoj en belorusa urbeto. La verko propagandis ne la toleradon, sed la asimiladon de la judoj.

Dziurdziowie (1885) temas pri senscio kaj superstiĉo de la malricaj kamparanoj. Cham (1888) estas tragika historio pri amo de simpla fiŝisto al neŭrotika, rafinita urba fraŭlino.

Ŝia ĉefa verko estas Nad niemnem („Sur riverbordo”; 1888), kiu prezentas polan komunumon en Litvanio. Bene nati („Moŝtaj naskiĝintoj”; 1892) prezentas malriĉajn nobelojn de vilaĝoj.

Ŝiaj kolektitaj verkoj aperis sub titolo Pisma (1937–39), en 22 volumoj.

En Esperanto aperisRedakti

 
La Interompita Kanto, 1928.