Regeo

muzika ĝenro deveninta el Jamajko

Regeo (jamajk-angle reggae [regej]) estas muziko disvastigita ĉefe de la Rastafaria movado ekde fino de la 1960-aj jaroj. Nuntempe ĝi estas tutmonden disvastigita en simpligita formo. Ĝi evoluis en Jamajko el muziko de nigrulaj sklavoj (respektive eks-eksklavoj), kun granda ŝuldo al la ritmo de la afrikaj tamburoj.

Reggae
Regeo
Kulturaj fontoj Ritmenbluso, skao, soulo
Stilaj fontoj
Loko kaj tempo por komenciĝo Jamajko, 1970-aj jaroj
Rilataj kategorioj
Information icon.svg
vdr

PriskriboRedakti

La termino larĝsence aludas ankaŭ al la moderna populara muziko de Jamajko kaj ties diasporo.[1] Unuopa disko de 1968 fare de Toots and the Maytals, nome "Do the Reggay" estis la unua populara kanto kiu uzis la vorton "reggae", efektive nomigante la genron kaj enkondukante ĝin al la tutmonda publiko.[2][3] Kvankam foje la termino reggae estas uzata pli larĝsence por referenci al plej tipoj de populara dancmuziko de Jamajko, tiu termino pli propre aludas al partikulara muzika stilo kiu estis tre forte influita de la tradicia genro "mento" same kiel de la usonaj ĵazo kaj ritmenbluso, speciale de Nov-Orleano kiel praktikita de Fats Domino kaj Allen Toussaint, kaj evoluis el pli fruaj genroj nome skao kaj rokstedio.[4] Regeo kutime rilatas al novaĵoj, socia klaĉado, kaj politikaj komentoj. Regeo etendiĝis al komercita ĵaz-areo, estante konata unue kiel "rudie blues", poste kiel "ska", poste "blue beat", kaj "rock steady".[5] Ĝi estas tuj rekonebla pro la kontraŭpunkto inter la baso kaj la drumoj kaj la malkutima ritma sekcio. La tujaj originoj de regeo estis la menciitaj skao kaj rokstedio; el tiu lasta, regeo ekhavis la uzadon de la baso kiel perkutinstrumento.[6]

 
Bob Marley & The Wailers

Regeo estas tre forte ligita al la Rastafaria movado, nome afrikcentrisma religio kiu disvolviĝis en Jamaiko en la 1930-aj jaroj, cele al la promocio de Tutafrikismo.[7][8][9] Tuj poste la Rastafaria movado aperis, kaj la internacia populareco de la regea muziko iĝis asocia kun kaj pliigis la videblon de Rastafariismo etendante la Rastafarian evangelion tra la tuta mondo.[8] Regea muziko estas grava rimedo transporti vivigajn mesaĝojn de Rastafariismo. La muzikisto iĝis mesaĝero, kaj la Rastafarianoj vidas ĝin, "la soldato kaj la muzikisto estas iloj por la ŝanĝo."[10]

Stile, regeo aligas kelkajn el la muzikaj elementoj de ritmenbluso, ĵazo, "mento" (nome celebriga, rura popolmuzika formo kiu servis al tre granda rura publiko kiel dancmuziko kaj alternativo al la himnoj kaj adaptitaj ĉantoj de la loka eklezia kantado),[11] kalipso,[12] kaj montras ankaŭ influon el la tradiciaj afrikaj popolritmoj. Unu el la plej facile rekoneblaj elementoj estas la perkutaj ritmoj; stakataj kordoj luditaj de gitaropiano (aŭ ambaŭ) sur la tamburfrapado. La tempoo de regeo estas kutime pli malrapida ol kaj skao kaj rokstedio.[13] La koncepto de voko kaj respondo estas trovebla en la historio de la regea muziko. Tiu ĝenro de regea muziko estas kondukita per la tamburoj kaj la baso.[14][15] Kelkaj klavaristoj en tiu sonstilo estas Jackie Jackson el Toots and the Maytals,[16] Carlton Barrett el Bob Marley and the Wailers,[17] Lloyd Brevett el The Skatalites,[18] Paul Douglas el Toots and the Maytals,[19] Lloyd Knibb el The Skatalites,[20] Winston Grennan,[21] Sly Dunbar,[22] kaj Anthony "Benbow" Creary el The Upsetters.[23] La basgitaro ofte ludas la hegemonian rolon en regeo. La basa sono en regeo estas dika kaj peza, kaj ekvalizita por ke la plej altaj frekvencoj estas forigitaj kaj la plej malaltaj frekvencoj estas emfazataj. La gitaro en regeo kutime estas ludata super la frapado de la ritmo. Estas komune en regeo la kantado en Jamajka-kreola lingvo, Jamajka angla, kaj rastafaria iĝara dialekto. Regeo estas fama pro sia tradicio de socia kritikaro kaj religio en sia vortumado,[24] kvankam multaj regekantoj temas pri pli malpezaj, pli personaj aferoj, kiel amo kaj socia vivo.

 
Big Youth koncerte en 2010.

Regeo disvastiĝis al multaj landoj tra la tuta mondo, ofte aligante lokajn instrumentojn kaj fuziigante kun aliaj muzikĝenroj. Reggae en español etendiĝis el la hispan-parolanta centramerika lando Panamo al kontinentaj sudamerikaj landoj Venezuelo kaj Gujano kaj poste al la cetero de Suda Ameriko. Kariba muziko en Unuiĝinta Reĝlando, inklude regeon, estis populara ekde la fino de la 1960-aj jaroj, kaj tie evoluis en kelkaj subĝenrojn kaj fuzistilojn. Multaj regeaj artistoj komencis siajn karierojn en Britio, kaj multnombraj eŭropaj artistoj kaj bandoj elprenis sian inspiradon rekte el Jamajko kaj la Kariba komunumo en Eŭropo. Regeo en Afriko estis ekpopularigita pere de la vizito de Bob Marley al Zimbabvo en 1980. En Jamajko, aŭtenta regeo estas unu el la plej grandaj enspezofontoj.[25]

HistorioRedakti

Muzikaj trajtojRedakti

Tutmonda gravoRedakti

Famaj regeistoj kaj grupojRedakti

Famaj esperantaj regeistoj kaj grupojRedakti

Vidu ankaŭRedakti

NotojRedakti

  1. Stephen Davis. "Reggae." Grove Music Online. Oxford Music Online. Oxford University Press. Web.16 Feb. 2016.
  2. "Frederick "Toots" Hibbert Biography". Biography.com. Arkivita el la originalo en 2016-08-09. Alirita la 4an de aprilo 2020.
  3. "reggae". Dictionary.com. Arkivita el la originalo en 2016-08-13. Alirita la 4an de aprilo 2020.
  4. Geoffey Himes (1979-01-28). "Return of Reggae". The Washington Post.
  5. "Reggae." The Oxford Dictionary of Music, 2a eld. rev. Ed. Michael Kennedy. Oxford Music Online.Oxford University Press. Web. 16a de februaro 2016.
  6. Wilton, Peter. "reggae." The Oxford Companion to Music. Ed. Alison Latham. Oxford Music Online.Oxford University Press. Web. 16a de februaro 2016.
  7. (1988) “Calypso, reggae, and Rastafarianism: Authentic Caribbean voices”, Popular Music and Society (en) 12 (1), p. 53–62. doi:10.1080/03007768808591306. 
  8. 8,0 8,1 Bunn Earl, Glenn, The Influence of Rastafarianism and Reggae Music on Jamaican and International Politics, 2005, St. John Fisher College [1] alirita en 2018-11-30 arkivita [2] la 2018-12-01
  9. (1988) “Rastafari as Pan Africanism in the Caribbean and Africa”, African Journal of Political Economy 2 (1), p. 75–88. 
  10. Davis, Stephen. (1992) Reggae bloodlines : in search of the music and culture of Jamaica, 1‑a eldono, New York: Da Capo Press. ISBN 978-0306804960. OCLC 26014673.
  11. Stephen Davis. Reggae. The New Grove Dictionary of Jazz.
  12. Anderson, Rick. "Reggae Music: A History and Selective Discography”. Notes 61.1 (2004): 206–214.
  13. All About Jazz (2009-10-01)Various Artists | Rocksteady: The Roots Of Reggae. Arkivita el la originalo je 2012-02-02. Alirita 2012-05-29.
  14. Reggae – music. Arkivita el la originalo je 18a de marto 2018. Alirita 9a de majo 2018.
  15. [3] ne funkcianta ekde februaro 2019
  16. "Jackie Jackson: Bass player extraordinaire". Kontrolita 9a de majo 2018.
  17. 100 Greatest Drummers of All Time gazeto Rolling Stone, alirita la 9an de majo 2018, de 2016-03-31, arkivita en [4] la 6an de februaro 2018
  18. Skatalites Bassist Lloyd Brevett Dead at 80. Arkivita el la originalo je 12a de majo 2018. Alirita 9a de majo 2018.
  19. Red Bull Music Academy Daily. Arkivita el la originalo je 29a de junio 2018. Alirita 9a de majo 2018.
  20. "Lloyd Knibb revolutionised Jamaican drumming, says PJ". Jamaica Observer. Web. 27a de majo, 2011. <Archived copy. Arkivita el la originalo je 2011-05-30. Alirita 2011-05-28.> Alirita la 22an de novembro, 2016.
  21. . Winston Grennan, 56, Jamaican Drummer (4a de novembro 2000). Arkivita el la originalo je 3a de februaro 2018. Alirita 9a de majo 2018.
  22. Sly and Robbie facts, information, pictures – Encyclopedia.com articles about Sly and Robbie. Arkivita el la originalo je 10a de majo 2018. Alirita 9a de majo 2018.
  23. Moskowitz, David Vlado. (9a de majo 2018) Caribbean Popular Music: An Encyclopedia of Reggae, Mento, Ska, Rock Steady, and Dancehall. Greenwood Publishing Group. ISBN 9780313331589.
  24. Ben Ratliff. "It's About New Beginnings And Keeping the Faith", 1999-09-20, paĝo 5.
  25. Bennetzen, Jørgen, and Kirsten Maegaard. "Reggae". Fontes Artis Musicae 29.4 (1982): 182–186.

BibliografioRedakti

Eksteraj ligilojRedakti

Pri Jonny MRedakti

Pri la ceteroRedakti

  • En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Reggae en la angla Vikipedio.