Papuo-Nov-Gvineo

lando, konsistanta el orienta duono de la insulo Nov-Gvineo en Pacifiko

Papuo-Nov-Gvineo, oficiale la Sendependa Ŝtato de Papuo-Nov-Gvineo (angle Independent State of Papua New Guinea, tokpisine Independen Stet bilong Papua Niugini) estas ŝtato en Oceanio, en la Pacifika Oceano. Ĝi okupas la orientan duonon de la insulo Nov-Gvineo kaj plurajn apudajn insulojn. Ĝi havas landlimon kun Indonezio. Ĝia ĉefurbo estas Port-Moresbo.

Papuo-Nov-Gvineo
Papua New Guinea
Papua Niugini

Detaloj

Detaloj Detaloj
Nacia himno: O Arise, All You Sons
Nacia devizo: Unity in diversity (“Unueco en diverseco”)
Komunuma reĝlandoinsula landolandosuverena ŝtato • insulara lando • konstitucia monarkio
Bazaj informoj
Ĉefurbo Port-Moresbo
Oficiala(j) lingvo(j) Angla, tokpisina, hirimotua
Uzata(j) lingvo(j) Pli ol 800
Areo 462 840 km²
Loĝantaro 8 935 000 (2020)
Horzono +10:00
Interreta domajno pg
Landokodo PG
Telefona kodo +675
Plej alta punkto Mount Wilhelm
Plej malalta punkto Pacifiko
Politiko
Politika sistemo Konstitucia monarkio
Ŝtatestro Reĝo Karlo la 3-a (ekde 2022)
Bob Dadae (guberniestro ĝenerala, ekde feb. 2017)
Ĉefministro James Marape (ekde majo 2019)
Sendependiĝo disde Aŭstralio 16-a de septembro 1975
Ekonomio
Valuto Papuonovgvinea kinao (PGK)

AkvejoPacifiko

Koordinatoj6° 18′ 0″ S, 147° 0′ 0″ O (mapo)-6.3147 [+]
Plej alta punktoMount Wilhelm [+]
Plej malalta punktoPacifiko [+]
- malaltecom [+]
Akvokolektejo462 840 km² (46 284 000 ha) [+]
Areo462 840 km² (46 284 000 ha) [+]
Loĝantaro8 935 000 [+] (2020)
HorzonoUTC+10:00, UTC+11:00, Pacific/Port_Moresby [+]

Papuo-Nov-Gvineo (Papuo-Nov-Gvineo)
Papuo-Nov-Gvineo (Papuo-Nov-Gvineo)
DEC
Papuo-Nov-Gvineo
Papuo-Nov-Gvineo
Map
Papuo-Nov-Gvineo

Vikimedia Komunejo:  Papua New Guinea [+]
En TTT: Oficiala retejo [+]
vdr

Geografio redakti

Historio redakti

Teritoria organizado redakti

  Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Teritoria organizado de Papuo-Nov-Gvineo.

Papuo-Nov-Gvineo estas administre subdividata en 19 provincoj kaj la Nacia Ĉefurba Distrikto de Papuo-Nov-Gvineo, kiuj samtempe estas arigataj en kvar regionoj:

Momase estas akronimo kiu kombinas la unuajn du literojn de Morobe, Madang, kaj Sepik.

Politiko redakti

La Guberniestro ĝenerala (Governor General) estas la reprezentanto en Papuo-Nov-Gvineo de la krono de la Unuiĝinta Reĝlando, la ŝtatestro de Papuo-Nov-Gvineo.

Ekstera politiko redakti

Papuo-Nov-Gvineo apartenas al la AKP-ŝtatoj, internacia organizaĵo de momente 77 nacioj el la regionoj Afriko, Karibio kaj la Pacifika Oceano.

Lingvoj redakti

  Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Lingvoj de Papuo-Nov-Gvineo.

Papuo-Nov-Gvineo estas la plej lingve diversa lando en la mondo, kun pli ol 800 lingvoj.

Ĝi havas tri oficialajn lingvojn: la anglan, la hirimotuan (piĝinon bazitan sur la motua lingvo) kaj la tokpisinan, angla-bazitan kreolon, kiu estas la lingvafrankao en la lando.

Naturo redakti

Faŭno : Novgvinea tigrardeo

Kulturo redakti

Mathias Kauage. Aliaj konataj artistoj estas Timothy Akis (desegnaĵoj), Avavo Kava (hohao[1]), Marie Taita Aihi (teksaĵoj), Ruki Fame (feraj skulptaĵoj).

Vidu ankaŭ redakti

Bibliografio redakti

Notoj kaj referencoj redakti

  1. Noto : Hohao estas gravurarta bildo kiu simbolas pragepatrajn spiritojn kaj per kiuj la popolo de Orokolo komunikis kun siaj pragepatroj.
  2. (eo) La papua taglibro, eld. Dokumenta Esperanto-Centro (DEC), Libroservo de Universala Esperanto-Asocio, 2016