Malfermi la ĉefan menuon

Lingva familio

(Alidirektita el Lingvo-familio)

Oni grupigas lingvojn en arojn (ofte nomitajn "familioj") laŭ ilia historia parenceco: lingvoj, kiuj ŝajnas deveni de komuna pralingvo, troviĝas en la sama lingvaro. Tiel oni ricevas arbecan strukturon.

La sekva tabelo montras unu tian strukturon. Pri kelkaj lingvaroj ekzistas diversaj opinioj, kaj iuj disdividoj estas esence arbitraj. Ĉi tiu tabelo estas iom konservativa, montrante nur lingvarojn, kies parenceco estas ĝenerale agnoskita. Pli radikala klasigo estas priskribita en la artikolo pri lingva filono.

Pro konveno, por ke ne estu tro da lingvaroj en la supra nivelo, la tabelo uzas ankaŭ kelkajn geografiajn grupojn, sed tiuj estas klare distingitaj per la vorto "lingvaroj" en la titolo. Ekzemple, historia parenceco inter la nordkaŭkaza kaj sudkaŭkaza lingvaroj ne estas pruvita.

Evidente la tabelo ne mencias ĉiujn homajn lingvojn, da kiuj estas kelkaj miloj. La strukturo de iuj familioj estas iom simpligita; pli da detaloj troviĝas eventuale en la artikolo pri la koncerna familio. Kreolaj lingvoj kaj piĝinoj estas troveblaj artikolfine. Planlingvoj estas ellasitaj pro ilia alispeca deveno. Listo de senparencaj lingvoj (lingvoj, kiuj ne apartenas al konata familio) troviĝas en aparta artikolo.

Iuj familioj estas rigardeblaj ankaŭ kiel lingvoj kun dialektoj, kaj multaj lingvoj estas rigardeblaj ankaŭ kiel familioj de proksime parencaj lingvoj.

MapojRedakti

 
Nuntempa distribuo de 18 grandaj lingvo-familioj en la mondo.
  •  Afrikazia
  •  Niĝerkonga
  •  Nilo-sahara
  •  Kojsana
  •  Hindeŭropa
  •  Kaŭkazia
  •  Altaja
  •  Urala
  •  Dravida
  •  Ĉinotibeta
  •  Aŭstralazia
  •  Aŭstronezia
  •  Aŭstralia
  •  Papua
  •  Kradaja
  •  Amerinda
  •  Na-denea
  •  Eskimo-aleuta
  •  Senparenca lingvo
  • Lingvaroj el AfrikoRedakti

     
    Lingvaroj en Afriko.

    Inter la senparencaj lingvoj de Afriko estas la haza kaj sandava.

    AfrikaziaRedakti

    KojaRedakti

    nama

    ĴuaRedakti

    kunga

    NiĝerkongaRedakti

    Nilo-saharaRedakti

    TuaRedakti

    Lingvaroj el EŭrazioRedakti

    Indianaj lingvaroj el NordamerikoRedakti

     
    Distribuo de lingvo-familioj kaj senparencaj lingvoj norde de Meksikio en la epoko de unua kontakto kun eŭropanoj.

    Estas multaj senparencaj lingvoj en Nordameriko, kiel la hajda, la taraska kaj la zunia. Inter la lingvaroj estas:

    Eskim-aleŭtaRedakti

    Inuita, jupika

    Dene-jenisejaRedakti

    Keta, tlingita, ĉipevajana, navaha

    Vidu Na-denea lingvaro

    AlgonkenecaRedakti

    SaliŝaRedakti

    Laŝucida

    VakaŝanaRedakti

    Hejlcuka, nutka

    SiuaRedakti

    Lakota, mandana, omaha

    IrokezaRedakti

    Mohoka, Ĉeroka

    MuskogaRedakti

    PenutaRedakti

    (per Delancey 2006)

    ĤokaRedakti

    Hipoteza lingvaro. La sekvantaj estas eblaj lingvaretoj kaj senparenculoj.

    Jut-aztekaRedakti

    Naŭatla, ŝoŝona, hopia

    Otomi-mangeaRedakti

    Miŝe-zokeaRedakti

    MajaecaRedakti

    Grandaj lingvoj: Majaa (jukateka), vasteka, cocila, celtala, ĉola, kakĉikela, kekĉia, kiĉea, mamea, ĉuĥa, hakalteka (poptia), kanhobala, iŝila, pokomama, pokomĉia, cutuhila

    Indianaj lingvaroj el SudamerikoRedakti

    Papuaj lingvarojRedakti

    Troviĝas multaj senparencaj lingvoj en Papulando. Inter la lingvaroj estas:

    Tra-papulandaRedakti

    Enhavas la plejparton de la papuaj lingvoj

    Okcidenta papuaRedakti

    ToriĉelaRedakti

    SepikaRedakti

    Ramu-subsepikaRedakti

    Sud-centra papulandaRedakti

    Norda bugenvilaRedakti

    rotokasa

    Aŭstraliaj lingvarojRedakti

    Troviĝas pluraj senparencaj lingvoj en Aŭstralio. Inter la lingvaroj estas:

    Pama-nungaaRedakti

    Enhavas la plejparton de la aŭstraliaj lingvoj

    GunvinguaRedakti

    ArnhemlandaRedakti

    DaliaRedakti

    VororaRedakti

    NjulnjulaRedakti

    Mikslingvoj, kreola lingvoj, kaj piĝinojRedakti

    Vidu ankaŭRedakti

    Eksteraj ligilojRedakti